Dünya Yeşil Bina Haftası

Sürdürülebilir kalkınma, sıfır karbon ve daha iyi bir gelecek hedefleri ile bu yıl 16. defa düzenlenen Dünya Yeşil Bina Haftası; dünyanın en geniş kapsamlı kampanyalarından biri. World Green Building Council(Dünya Yeşil Bina Konseyi) ev sahibi olduğu kampanya kapsamında dünyanın her yerinde etkinlikler düzenlendi. WGBW 2024’ün kapsamı ise “Reduce. Electrify. Adapt.(Azalt. Elektriklendir. Uyarla.)”.

Görsel: World Green Building Council sitesinden alınmıştır.

Dünya Yeşil Bina Haftası Nedir?

Dünya Yeşil Bina Haftası (WGBW), yapılı çevrenin acilen karbondan arındırılmasını ve daha sürdürülebilir inşaat teknikleriyle kentsel gelişime geçişi savunan, küresel çapta tanınan bir etkinliktir. Her yıl Eylül ayında düzenlenen Dünya Yeşil Bina Haftası, çevresel farkındalığı artırmak ve yeşil uygulamaların inşaat sektörüne entegrasyonunu teşvik etmek için mimarları, inşaat sektörü profesyonellerini, politikacıları ve karar vericileri bir araya getirmektedir.

Dünya Yeşil Bina Haftasının temel amacı iklim değişikliği ile mücadelede inşaat sektörünün oynadığı rolü vurgulamaktadır. Küresel karbon emisyonunun %40’ını oluşturan ve ham maddelerin neredeyse yarısını kullanan yapı sektörü için; yeşil bina uygulamalarının yaygınlaşması ile binaların karbon ayak izini azaltmayı ve kullanıcıların refah ve sağlığını göz önünde bulundurarak çevreye duyarlı yapılaşmayı öne çıkaran etkinlik; hafta boyunca yeşil bina teknolojileri, enerji verimli yapılar ve çevre dostu tasarım hakkında farkındalık yaratmayı hedefler. Dünya Yeşil Bina Haftası küresel sürdürülebilirlik hedeflerinin gerçekleşebilmesi için inşaat sektörünün kritik rolünü ortaya koyar ve bu hedefler doğrultusunda atılması gereken adımları önerir.

Dünya Yeşil Bina Haftası 2024 (WGBW 2024)

Azalt (Reduce)

Daha verimli bir gelecek için enerji ve kaynak kullanımını azaltmak; küresel enerjinin %34'ünü ve ham maddelerin neredeyse yarısını tüketen inşaat sektörü için kritik bir önlem. Mevcut yeşil bina teknolojileri ile önemli enerji ve maliyet tasarrufu sağlanabilir.

Elektriklendir (Electrify)

İnşaat sektörünün küresel karbon emisyonuna katkısı %40. Mevcut binaların enerji kullanımının yalnızca %35’i elektrik ile sağlanmaktadır. Sıfır karbonlu bir gelecek için yapılarda ihtiyaç duyulan enerjiyi azaltmak, yine ihtiyaç duyulan enerjiyi ise elektrikten sağlamak gerekir. Yapıların fosil yakıt kullanımını bitirmek; elektrik ihtiyacını da güneş enerjisi veya ısı pompaları gibi yenilenebilir kaynaklardan ve yerinde elde etmek daha verimli, az maliyetli ve daha sağlıklı yaşam alanları oluşturacaktır.

Uyarla(Adapt)

Dünya geçtiğimiz 10 senedir en sıcak yıllarını yaşıyor. Artan küresel sıcaklıklar ile iklim dengesizlikleri ve aşırı iklim olayları her geçen gün daha çok hissediliyor. Doğal afetlerden dolayı yaşanan sigorta kayıpları küresel boyutta 100 milyar doların üstüne çıkıyor. Yapılı çevrenin dayanıklı olması ve, daha etkili yaşanacağı öngörülen iklim dengesizliklerine karşı dirençli olması gerekli. Ekstrem koşullar için şimdiden önlem almak, gelecekte yaşanabilecek büyük yıkımların önüne geçebilir ve yeniden inşaa etmenin getireceği çevresel ve ekonomik yıkımı önleyebilir.

Dünya Yeşil Bina Konseyi’nin Rolü

1993 yılında kurulan ilk Yeşil Bina Konseyi; olumlu etkileri sayesinde zamanla birçok ülkenin katılımı ile çoğalmış; 2002 yılı itibari ile de küresel bir harekete dönüşmüştür. 2012 yılında 71 üye Yeşil Bina Konseyi’ne ulaşan Dünya Yeşil Bina Konseyi; bugün endüstri ortakları ile beraber 80’den fazla paydaşa sahip en etkili küresel oluşumdur. 46.000’den fazla özel sektör profesyonelinin de katkısı ile sürdürülebilir yapılaşma farkındalığının artması için çalışmaktadır. Küresel olarak etkili sonuçlar almak için sistematik bir değişimi hedefleyen Dünya Yeşil Bina Konseyi rolünü şu şekilde tanımlar:

1. Mevcut ve yeni binaların yaşam boyu karbon emisyonlarını ele almak
2. Dayanıklı, sağlıklı, eşitlikçi ve kapsayıcı mekanlar yaratmak
3. Üretken, kaynakları verimli kullanan ve atık üretmeyen altyapının güvence altına alınması
4. Paris Anlaşması ve Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Küresel Hedeflerinin (SKH'ler) amaçlarını gerçekleştirmek için işletmeler, kuruluşlar ve hükümetlerle beraber hareket etmek

Dünya Genelinde WorldGBC'ye Üye Ülkeler ve Faaliyetleri

WorldGBC'ye üye ülkelerdeki Yeşil Bina Konseyleri, sürdürülebilir yapılaşma, enerji verimliliği ve çevre dostu inşaat standartlarının yaygınlaşması için bölgesel ve uluslararası düzeyde çalışmalara imza atar. Üye konseyler, WorldGBC'nin hedefleri doğrultusunda sertifikasyon sistemleri, eğitim programları ve politika önerileri sunarak yeşil bina hareketine küresel ölçekte katkı sağlar.

Çevre Dostu Yeşil Binalar Derneği (ÇEDBİK), ülkemizde yeşil bina hareketine katkı sağlayan ve WorldGBC’nin desteklediği bir oluşumdur. Türkiye'deki yeşil bina standartlarını geliştirmek için çalışmakta ve sürdürülebilir yapıların sertifikasyonu konusunda rehberlik etmektedir. Binalarda Enerji ve Su Tasarrufu(B.E.S.T) gibi yerel ihtiyaçlara uygun projeler geliştirir; eğitimler, konferanslar ve kamuoyu bilgilendirme etkinlikleri düzenleyerek WorldGBC’nin hedeflerine katkı sağlar.

U.S. Green Building Council(USGBC) Amerika Birleşik Devletleri’nin WorldGBC resmi üyesidir. Dünyaca tanınmış LEED(Leadership in Energy and Environmental Design) sertifikasyon sistemini geliştiren ve yöneten kuruluş, ABD’nin yapı sektöründe sürdürülebilirlik hedeflerine önemli katkılar sağlamaktadır.

Birleşik Krallık Yeşil Bina Konseyi (UKGBC), Net Zero Carbon Buildings Commitment( Net Sıfır Karbon Binalar Taahhütnamesi) ile İngiltere’deki binaların 2050 yılına kadar karbon nötr haline getirmeyi hedefleyen program ile öne çıkmaktadır.

Görsel: World Green Building Council sitesinden alınmıştır.

Dünyanın her yerine yayılmış olan WorldGBC; üye ülkeler arasındaki iş birliğini teşvik eder ve yeşil binaların dünya çapında benimsenmesi için küresel kampanyalar düzenler. Bu kampanyalar arasında; 2050 yılına kadar sıfır karbon binalara geçişi hedefleyen Advancing Net Zero programı, Better Places for People girişimi gibi projeler yer alır. WorldGBC; ülkeler arası bilgi ve teknoloji paylaşımını sağlamak, sertifikasyon süreçlerini hızlandırmak ve politika geliştirme süreçlerine katkı sunmak gibi görevler de üstlenmektedir.

Tüm üye ülkeleri görüntülemek için tıklayın. https://worldgbc.org/global-directory-of-green-building-councils/

WorldGBC’nin Küresel Kampanyaları

• Net Zero Carbon Buildings Commitment: WorldGBC’nin en önemli kampanyalarından biri olan Net Sıfır Karbon Binalar Taahhüdü, 2050 yılına kadar tüm binaların sıfır karbon emisyonuna ulaşmasını hedeflemektedir. Dünya genelinde hükümetleri, şirketleri ve bina sahiplerini net sıfır karbon bina hedefi için teşvik eden WorldGBC; binaların tasarım aşamasından, kullanım ömrü boyunca enerji verimliliğini artırmayı, yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanmayı ve karbon emisyonlarını sıfıra indirmeyi amaçlar.
• Better Places for People: İnsanlar İçin Daha İyi Mekanlar kampanyası, bina sakinlerinin sağlığı ve refahını ön planda tutmayı amaçlar. Sürdürülebilir tasarımın; çalışan verimliliği, insan sağlığı ve genel yaşam kalitesi üzerindeki olumlu etkilerini ortaya koyan kampanya; özellikle iç mekan hava kalitesi, doğal ışık kullanımı, termal konfor ve biyofilik tasarım gibi unsurların binalarda benimsenmesini hedefler.
• Advancing Net Zero: WorldGBC’nin Net Sıfıra Doğru kampanyası, 2030 yılına kadar tüm yeni binaların sıfır karbon emisyonuna ulaşmasını ve 2050 yılına kadar mevcut binaların da bu standarda uyum sağlamasını hedefler. Kampanya, tüm ülkelerde yenilenebilir enerji kullanımını teşvik eder ve bina sektöründeki enerji tüketiminin minimize edilmesi için teknoloji ve inovasyonu destekler.
• Building Life: Bina Yaşamı, yapıların yalnızca inşaat aşamasında değil, tüm kullanım, bakım ve yıkım süreçlerinde de karbon emisyonlarının azaltılmasını amaçlar. Yapıların yaşam döngüsü boyunca çevreye olan etkilerini azaltmak için döngüsel ekonomi ilkelerini, atık yönetimini ve kaynak tasarrufunu benimsemeyi hedefler. 
• Beyond Buildings: Yapıların Ötesinde, bina ve inşaat sektörü dışındaki sektörlerin de yeşil bina hareketine katkı sağlayabileceğini vurgular. Kampanya; altyapı projeleri, şehir planlama ve ulaşım gibi alanlarda sürdürülebilirlik ilkelerinin nasıl uygulanabileceği üzerine odaklanır. Dünya genelinde sürdürülebilir şehirler yaratmayı amaçlayan bu kampanya, karbon ayak izini azaltmaya yönelik sistemsel çözümleri teşvik eder.

Kaynaklar

• https://worldgbc.org/wgbw24/
• Çevre Dostu Yeşil Binalar Derneği (ÇEDBİK) https://www.cedbik.org/
• Irish GBC https://www.igbc.ie/world-green-building-week-2024-september-9th-13th/