Depremden sonra kentlerin en çok ihtiyaç duyduğu şey yalnızca yeniden inşa değildir. İnsanlar bir an önce güvenli, yaşanabilir ve sürdürülebilir yaşam alanlarına geri dönmek ister. Ancak bu süreçte hız kadar önemli başka bir konu daha vardır: yeniden kurulan yaşamın geleceğe ne kadar dayanıklı olduğu.

Bir mekandan çıktığımızda bazen neden yorulduğumuzu tam olarak açıklayamayız. Işığın fazlalığı mıydı? Sürekli yankılanan sesler mi? Havasızlık hissi mi, yoksa uzun süre orada kalmak istemememize neden olan görünmez bir gerginlik mi?

Bir yaz günü dışarıdan eve girip serinleyememek artık birçok kentte sıradan bir deneyime dönüşüyor. Gece saatlerinde bile düşmeyen sıcaklıklar, yoğun betonlaşma nedeniyle ısınan kent dokusu ve artan enerji tüketimi; yalnızca iklim krizinin değil, aynı zamanda yaşadığımız yapıların geleceğe ne kadar hazır olduğunun da göstergesi. 

Bugün bir binaya baktığımızda artık yalnızca estetik, maliyet ya da enerji performansı konuşmuyoruz. Bir yapının bulunduğu çevreyi nasıl etkilediği, insanın fiziksel ve zihinsel iyi oluşuna nasıl katkı sunduğu ve hatta doğaya ne kadar geri verebildiği de tasarım kararlarının merkezine yerleşiyor.

Bir binaya girdiğiniz anda bazı şeyleri rakamlarla ölçmeseniz bile hissedersiniz. Gün ışığı göz yormuyorsa, içerisi ne fazla sıcak ne de gereğinden serinse, konuşmalar yankılanmadan anlaşılabiliyorsa ve gün boyu konfor korunuyorsa, o yapı iyi düşünülmüş demektir. Günümüz mimarlığında artık mesele yalnızca estetik bir cephe tasarlamak değil; yapının kabuğunu yaşayan, uyumlanan ve performans üreten bir sisteme dönüştürmektir.

Bir yapının sürdürülebilir olup olmadığını artık yalnızca kullanım sırasında ne kadar enerji harcadığı belirlemiyor. O yapıda kullanılan malzemelerin nasıl üretildiği de en az performansı kadar önem taşıyor. Çünkü bir binanın karbon etkisi, kapıları açılmadan çok önce; fabrikalarda, fırınlarda, üretim hatlarında başlıyor.

Bir yapının performansı artık yalnızca tamamlandıktan sonra ölçülen bir sonuç değil; daha ilk çizgide şekillenen bir karar seti. 

Bir yapının içindeyken çoğu zaman sadece gördüğümüz yüzeylerle ilişki kurarız. Duvarın rengi, zeminin dokusu, tavanın hissi…

Bir yapının sürdürülebilirliğini konuşurken çoğu zaman gözümüzün önünde olanı tartışıyoruz: enerji tüketimi, ısıtma-soğutma performansı, cephe sistemleri…