7 min

YeS-TR: Türkiye'nin Yeşil Bina Sertifikası

Yeşil binalar, çevresel sürdürülebilirlik ve enerji verimliliği açısından büyük önem taşır. Bu binalar, yaşam döngüleri boyunca çevreye en az zararı vermek, enerji tüketimini azaltmak ve doğal kaynakları verimli kullanmak üzere tasarlanır. Bu tür yapıların belirli standartlara uygun olup olmadığını belirlemek için çeşitli yeşil bina sertifikaları kullanılır. Uluslararası alanda LEED, BREEAM gibi sertifikalar yaygın olarak kullanılmaktadır. YeS-TR ise Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından geliştirilen yerel bir yeşil bina sertifikasyon sistemidir. Türkiye genelinde enerji verimliliğini ve çevre dostu bina yerleşim uygulamalarını teşvik etmeyi amaçlayan bu sistem, inşaat süreçlerinde sürdürülebilir uygulamaları teşvik ederek enerji tasarrufu, atık yönetimi ve çevre dostu malzeme kullanımını ön planda tutuyor.

 

saint gobain

 

YeS-TR Sertifikası Neden Önemlidir? Amaçları Nelerdir?

YeS-TR, Türkiye'de yaşam döngüsü boyunca sürdürülebilir, enerji verimli ve çevreye olumsuz etkileri minimalize edilmiş binaların teknik özelliklerini ve gereksinimlerini belirli değerlendirmeler sonrasında sertifikalandıran bir sistemdir. Bu sertifika, binaların çevresel performansını artırmayı ve sürdürülebilir inşaat uygulamalarını teşvik etmeyi amaçlar. YeS-TR, uluslararası standartlarla uyumlu olup, Türkiye'nin iklim ve çevre koşullarına uygun çözümler sunar.

Yeşil Sertifika, binaların çevresel etkilerini azaltmayı hedefleyen bir dizi kriter ve standart setine dayanır. Bu kriterler arasında enerji verimliliği, su kullanımı, atık yönetimi ve inovasyon gibi konular bulunur. Bir binanın bu kriterleri ne ölçüde karşıladığını denetleyen ve "yeşil" statüsünü belirleyen sertifikasyon sisteminin başlıca önemi, Türkiye'deki yapıların çevresel etkilerini azaltarak sürdürülebilir bir geleceğe katkıda bulunmaktır. Bu sertifikayı alan binalar, enerji verimliliği, su tasarrufu, malzeme seçimi ve iç mekan hava kalitesi gibi konularda yüksek standartları karşılamaktadır. 
 

saint gobain

 

YeS-TR'nin sunduğu faydalar oldukça geniş bir aralık tanımlar. Enerji ve su tasarrufu, sürdürülebilir malzeme kullanımı ve atık azaltma gibi uygulamalar sayesinde doğal kaynakların korunmasına yardımcı olan yeşil binalar, uzun vadede işletme maliyetlerinde önemli tasarruflar sağlar. Böylece ekonomik kazanımlar elde edilir. Sürdürülebilirliğin günümüzde kritik önem arz eden bir konu olduğu göz önünde bulundurulduğunda, yeşil bina sertifikasının piyasa değerine etki eden bir faktör olduğu rahatlıkla söylenebilir. Bir işletmenin çevresel sorumluluk bilinci gerek müşteriler gerek paydaşlar gerekse toplum nazarında pozitif bir imaj yaratır. Paralel şekilde, yeşil sertifika, söz konusu imaj bütününde yenilikçi olma, liderlik vasfı, risk yönetimi, çevresel duyarlılık ve farkındalık gibi değerleri pekiştirir. Gelecek nesiller için sürdürülebilir bir dünya bırakma taahhüdünün bir göstergesi olarak görülebilecek yeşil sertifika, iç mekan hava kalitesini iyileştirme ve doğal aydınlatma gibi özellikler sayesinde, çevresel faydaların yanı sıra bina sakinlerinin sağlığına ve konforuna katkıda bulunur. 

YeS-TR Sertifikasyon Süreci

Sertifika sürecini başlatmak için YeS-TR Uzmanına başvurmak gerekiyor. Ardından, bakanlık tarafından yetkilendirilmiş bir değerlendirme kuruluşuna başvuru yapılıyor. Sertifika almak isteyen bina sahibi veya müteahhit, gerekli belgeleri sunarak başvuruda bulunuyor. Başvuru, YeS-TR yetkilileri tarafından ön değerlendirmeye tabi tutuluyor. Ön değerlendirmeyi geçen başvurular, değerlendirme kuruluşu tarafından ve ”Ulusal Değerlendirme Kılavuzu” kapsamında enerji verimliliği, su yönetimi, malzeme seçimi ve iç mekan hava kalitesi gibi kriterler üzerinden detaylı bir inceleme yürüterek ilgili alanı puanlıyor. 

Yeşil Sertifika Uzmanı, ilgili bilgileri YeS-TR sistemine kaydediyor. Değerlendirme uzmanları ise kaydedilen bilgilerin kriterlere uygunluğunu kontrol ettikten ve gerekliyse yerinde denetleme yaptıktan sonra sertifika seviyesini belirliyor. Çevre dostu ve enerji verimli bina uygulamalarını teşvik ederek Türkiye'nin sürdürülebilirlik hedeflerine katkıda bulunmayı amaçlayan YeS-TR dereceleri, Geçer (32 – 39), İyi (40- 54), Çok İyi (55- 74), Ulusal Üstünlük (> 74) olmak üzere dörde ayrılıyor.
 

 

saint gobain

 

Yeni binaların yanı sıra mevcut binalar için de geçerliliği olan YeS-TR Sertifikası, çeşitli bina türlerini kapsıyor. Bu olanağı, mevcut binaların enerji verimliliği ve çevre dostu uygulamaları iyileştirmek ve sürdürülebilirlik hedeflerine uygun hale getirmek isteyen mülk sahipleri veya işletmecileri için bir fırsat olarak görmek mümkün. Konutlar, Ofis Binaları, Eğitim Yapıları, Oteller, Sağlık Yapıları, Alışveriş ve Ticaret Merkezleri, yeşil sertifika için başvuru yapabiliyor. Başvuru süreci ve gerekliliklerin, projenin türüne ve büyüklüğüne bağlı olarak değişebildiğini belirtmek gerekiyor.

YeS-TR Derecelendirme Modülleri

YES-TR (Yeşil Sertifika) sertifikasyon sistemi altında, binaların yeşil ve sürdürülebilir özelliklerini değerlendirmek için kullanılan farklı modüller bulunuyor. Bu modüller, binaların çeşitli yönlerini, çevre dostu uygulamaları ve enerji verimliliğini ele alıyor.

  • BBT (Bütünleşik Bina Tasarım, Yapım ve Yönetimi): Bu modül, projeyi başlangıcından itibaren ele alıyor ve tüm sistemlerin en baştan planlandığı ve tüm paydaşların katılımıyla yönetildiği, bütünleşik bir proje süreç yaklaşımını teşvik ediyor. 
  • YMD (Yapı Malzemesi ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi): Bu modül, yenilenebilir doğal kaynakların süreçte etkili kullanımı ile malzemelerin insan ve çevre sağlığına olan etkisini denetliyor. 
  • İOK (İç Ortam Kalitesi): İOK, iç mekanlarda konfor koşullarını iyileştirmeyi ve iç hava kalitesini artırmayı hedefliyor. Doğal aydınlatma, doğal havalandırma, iç mekan sıcaklık kontrolü gibi unsurları denetleyerek kullanıcı sağlığı ve konforunu iyileştirmeyi amaçlıyor.
  • EKV (Enerji Kullanımı ve Verimliliği): Binaların yeni binaların tasarımı ve mevcut binaların yeniden düzenlenmesi süreçlerinde enerji verimliliğini arttırmayı amaçlayan bu modül, enerji ihtiyacının azaltılmasını, enerjinin etkin kullanımını ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımını teşvik ediyor.
  • SAY (Su ve Atık Yönetimi): Sürdürülebilir su kullanımını teşvik eden SAY, alternatif su kaynaklarının (yağmur suyu, gri su vb.) kullanımı ile evsel atık yönetimini planlıyor ve konuya yönelik farkındalığı arttırmayı amaçlıyor.
  • İNO (İnovasyon Bina): İNO modülü, çevre dostu yenilikçi uygulamalar ile yaşam kalitesini arttırmayı hedeflerken bilinçli kullanıcı profillerine yönelik çözüm ve eğitimleri de kapsıyor.

 

Uluslararası Sertifikalar ve YeS-TR 

 

saint gobain

 

Yes-TR, Türkiye'de yerel düzeyde geliştirilmiş bir sertifika sistemi olmakla birlikte, uluslararası geçerliliği olan çeşitli yeşil bina standartları ve sertifika sistemleri de mevcuttur. Dünya çapında en yaygın kullanılan LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) ve BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) sertifika sistemleri hakkında detaylı bilgi edinmek için, ilgili konularda derlenmiş blog yazılarına göz atabilirsiniz. Yes-TR, bu uluslararası sertifikaların Türkiye'ye uyarlanmış bir versiyonu olarak, yerel koşullara uygun çözümler sunduğu, ülkenin yerel ihtiyaçlarına ve koşullarına uygun bir şekilde geliştirildiği ve Türkiye'nin sürdürülebilirlik hedeflerine katkıda bulunduğu için önemlidir. 

YES-TR, Türkiye'nin özgün çevresel ve enerji verimliliği ihtiyaçlarına odaklanan, yerel koşullara uygun olarak tasarlanmış bir sertifikasyon sistemidir. Diğer uluslararası standartlar genellikle genel ilkeler sunarken, YES-TR Türkiye'nin iklim, malzeme temini ve bina tasarımı gibi yerel koşullarını dikkate alır ve projelerin daha iyi uyarlanmasını sağlar. Bu sertifikasyon sistemi, binaları değerlendirmek için enerji verimliliği, iç hava kalitesi ve su yönetimi gibi farklı modüller içerir. Her ne kadar diğer uluslararası standartlar da benzer modüller sunsa da YES-TR'nin öncelikleri ve vurguları Türkiye'nin özgün ihtiyaçlarına göre şekillendirilmiştir. YES-TR'nin uluslararası düzeydeki tanınırlığı, diğer uluslararası yeşil bina sertifikasyon sistemlerine kıyasla daha sınırlı olabilir; bu nedenle, uluslararası projeler genellikle daha geniş tanınırlığa sahip standartları tercih eder. Ancak, Türkiye'de yerel yönetimler ve hükümet, YES-TR sertifikasını çevresel teşvikler ve bina sürdürülebilirliği politikaları ile ilişkilendirerek, yerel projelerde bu standardın kullanımını teşvik edebilir.

YeS-TR ve İnşaat Sektörü

YeS-TR, inşaat sektöründe çevresel sürdürülebilirliği artırmak amacıyla geliştirilmiş etkili bir araçtır. İnşaat sektörü, enerji tüketimi ve karbon salınımı açısından ciddi bir etkiye sahiptir ve YeS-TR bu etkileri minimize etmeyi hedefler. YeS-TR'nin inşaat süreçlerinde sağladığı başlıca avantajlar arasında enerji tasarrufu, atık yönetimi ve çevre dostu malzeme kullanımı yer alır. Sertifikalı binalar, enerji verimliliği ile enerji tasarrufu sağlar ve inşaat sürecinde oluşan atıkların minimize edilmesini ve geri dönüşümünü teşvik eder. Ayrıca, çevre dostu malzemelerin kullanımını destekleyerek doğal kaynakların korunmasına katkıda bulunur. YeS-TR, Türkiye'nin yerel ihtiyaçlarına uygun olarak tasarlanmış bir sertifika sistemidir ve uluslararası standartlarla uyumlu olarak, enerji verimliliği, su tasarrufu, malzeme seçimi ve iç mekan hava kalitesi gibi alanlarda yüksek standartları karşılayan binaların tanınmasını sağlar. Bu bağlamda, YeS-TR'nin sağladığı avantajlar ve teşvik ettiği sürdürülebilir uygulamalar, Türkiye'nin sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmasına önemli katkılar sunar ve gelecekteki inşaat projelerinde daha yaygın olarak benimsenmesi gereken bir sistem olarak öne çıkar.

Kaynaklar