00 atome / icon / printCreated with Sketch.00 atome / icon / mailCreated with Sketch.00 atome / icon / fbCreated with Sketch.twitterCreated with Sketch.00 atome / icon / linkedinCreated with Sketch.
Bookmark this page
5 min

Dünya Mimarlık Günü ve Güncel Sürdürülebilir Yaklaşımlar

saint gobain

 

Uluslararası Mimarlar Birliği(UIA) tarafından ilk kez 1985’te kutlanmaya başlayan Dünya Mimarlık Günü her yıl Ekim ayının ilk Pazartesi günü kutlanmaktadır. Bu sene 7 Ekim’de kutlanan Dünya Mimarlık Günü, bu tarihi Birleşmiş Milletler Dünya Habitat Günü ile paylaşmaktadır. Bu karşılaşma mimarların ve mimarlık dünyasının küresel ve kentsel ölçekte kalkınma hedefleri ile örtüşmektedir.

 

Uluslararası Mimarlar Birliği (Union of Architects)

Uluslararası Mimarlar Birliği(UIA), 28 Haziran 1985 yılında Fransa ve İsviçre mimar komitelerinin birleşmesi ile kurulmuştur. İsviçre Lozan’da kurulan topluluğun genel merkezi Paris’tedir. Birleşmiş Milletler kuruluşları tarafından tek uluslararası mimarlık kuruluşu olarak tanınan UIA; coğrafik olarak ayrılmış 5 bölgeyi kapsar ve mevcut başkanı Regina Gonthier’dir.

UIA; Dünya Mimarlar Kongresi, Dünya Mimarlık Başkenti, Uluslararası Forumlar ve Dünya Mimarlık Günü etkinliklerini düzenleyerek 124 ülkenin bir araya gelmesini ve profesyoneller arasında bilgi ve kültür alışverişi sağlayan oldukça önemli bir kuruluştur. TMMOB Mimarlar Odası, ülkemizi Uluslararası Mimarlar Birliği’nde temsil eden üyedir.

 

Dünya Mimarlık Günü

Dünya Habitat Günü ile aynı anda, her Ekim ayının ilk Pazartesi günü kutlanan Dünya Mimarlık Günü, Uluslararası Mimarlık Birliği’nin 1985 yılında başlattığı, mimarlık mesleğine ve mimarların toplumdaki rolüne dikkat çeken bir etkinliktir. Her yıl farklı temalarla işlenen Dünya Mimarlık Günü; mimarlığın çevresel, kültürel ve sosyal sorumluluklarına değinir. Mimarlar ve öğrencilerin katılımı ile yapılan etkinlikler; toplumu da bilinçlendirmek hedefindedir. Sürdürülebilir şehirler, toplumsal yaşam kalitesinin iyileştirilmesi ve çevreye duyarlı yapıların tasarımı gibi güncel konuların da öne çıktığı kapsamlı bir etkinliktir.

Her yıl başka bir temanın işlendiği Dünya Mimarlık Günü; iklim değişikliği, sürdürülebilirlik, fiziksel ve zihinsel sağlık, sosyal ve ekonomik sorunları ele alarak mimarinin yönlendirebileceği her alanda işlenmiştir. Son 5 yılın teması aşağıdaki gibidir:

  • 2023 – Architecture for Resilient Communities (Dayanıklı Topluluklar İçin Mimarlık): Toplulukların iklim değişikliği, doğal afetler ve ekonomik kriz gibi zorluklara karşı daha dayanıklı hale getirilmesi için mimarların rolünü incelemiştir.
  • 2022 – Architecture for Well-Being (Refah İçin Mimarlık): Mimarların fiziksel ve zihinsel sağlığa katkıda bulunan çevreler yaratma gücü ele alınmıştır.
  • 2021 – Clean Environment for a Healthy World (Sağlıklı Bir Dünya İçin Temiz Çevre): Sürdürülebilir ve çevre dostu tasarımlar ile sağlıklı yaşam ortamlarının yaratılması incelenmiştir.
  • 2020 – Toward a Better Urban Future (Daha İyi Bir Kentsel Geleceğe Doğru): Kentsel alanların gelecekte nasıl daha sürdürülebilir, kapsayıcı ve yüksek yaşam kalitesine sahip olabileceği çalışılmıştır.
  • 2019 – Architecture… Housing for All (Mimarlık… Herkes İçin Konut): Barınma hakkı üzerine yoğunlaşarak, dünyanın çeşitli yerlerindeki konut krizlerine çözüm üretebilecek mimari yaklaşımlar konuşulmuştur

2024 - Dünya Mimarlık Günü - Empowering the Next Generation in Participatory Urban Design (Katılımcı Kentsel Tasarımda Yeni Nesli Güçlendirmek)

 

saint gobain

 

2024 Dünya Mimarlık Günü'nün teması, yeni nesil mimarların kentsel planlama ve kalkınmadaki rolünü vurgulayan “Katılımcı Kentsel Tasarımda Yeni Nesli Güçlendirmek” olarak belirlenmiştir. Etkinlik; genç mimarların sürdürülebilir kalkınma için gerekli olan yeni bakış açılarına ve sürdürülebilir yaklaşımlara katkıda bulunması, katılımcı süreçlere katılmasını önermektedir.

Kentsel planlamaların yenilikçi ve güncel sürdürülebilir yaklaşımlarla yapılması gerektiği; büyümeyi ve iyileşmeyi destekleyen dirençli kentsel ekonomilerin yaygınlaşması özellikle vurgulanmıştır. Bu yılın temasının odaklandığı ana bölümler; enerji verimliliği, atık yönetimi, sürdürülebilir malzemelerin kullanımı ve sürdürülebilir hareketlilik konularına değiniyor.

Enerji verimliliği; 1990'lardan bu yana kentlerin ekolojik denge üzerindeki baskısını azaltmak için çeşitli sürdürülebilir kent yaklaşımları, yeşil kent, ekokent, akıllı kent gibi kavramlar ortaya çıkmıştır. Bu yaklaşımların ortak stratejisi "verimli enerji yönetimi"dir. Özellikle kentsel dönüşüm süreçlerinde, yerleşim alanlarının fiziksel planlarının enerji verimliliği perspektifiyle ele alınması, gelecek nesillere yaşanabilir kentler bırakabilmek açısından oldukça mühim.

Atık yönetimi; modern kentlerin karşı karşıya olduğu en büyük zorluklardan biri. ABD’nin 2015 verilerine göre, 262,4 milyon ton kentsel katı atık üretilmiş, 67,8 milyon ton geri dönüştürülmüş, 23,4 milyon ton kompost haline getirilmiş ve 33,57 milyon ton enerji için yakılmıştır. Geriye yaklaşık 137,7 milyon ton katı atık kalmıştır. Bu durum, haneler ve işletmeler tarafından üretilen büyük miktarda atığın şehir planlamasında önemli bir sorun olduğunu göstermektedir. Şehir yöneticileri, atıkların nasıl toplanacağı, taşınacağı, ayrıştırılacağı ve bertaraf edileceği konusunda çözüm bulmak zorundadır. Bu süreci iyi yönetebilmek için öncelikle nasıl daha az atık üretiriz sorusunu; mimarlar, mühendisler ve şehir plancılarının ortak çalışmaları ile cevaplamak mümkün olur.

 

saint gobain

Sürdürülebilir malzemelerin kullanımı; çevresel, ekonomik ve sosyal açılardan sürdürülebilir şehirlerin inşasında kritik bir role sahiptir. Sürdürülebilir malzemeler doğrudan çevresel etkileri azaltırken, enerji tasarrufu sağlar, karbon salınımını azaltır ve kaynakların verimli kullanımını destekleyerek uzun vadeli faydalar sağlar. Yaşanabilir kentsel yerleşimler için ve gelecek nesillere kullanabilecekleri kaynak bırakmak için etkili bir tasarım kararıdır.

Sürdürülebilir hareketlilik ise; nüfusun çok hızlı artması ve gittikçe büyüyen kentler için geleneksel ulaşım tasarımlarının yetersiz kalması üzerine sürdürülebilir kentsel hareketlilik planları ortaya çıkmıştır. Geleneksel hareketlilik genellikle araç trafiğine odaklanırken, sürdürülebilir hareketlilik planları insan ulaşımına odaklanmaktadır. Sürdürülebilir kentsel hareket yaklaşımı, ulaşım sistemlerinin verimli ve sürdürülebilir hale getirilmesini hedefler. Ulaşımın güvenli, ekonomik ve toplumsal açıdan kabul edilebilir olması önemlidir. Toplumun farklı kesimlerinin ulaşım ihtiyaçları karşılanırken, yenilenebilir kaynakların sorumlu bir şekilde kullanılması gerektiği vurgulanır. Eğitim, toplumsal katılım ve teknolojik inovasyonlarla desteklenen bu yaklaşım, hareketliliğin erişilebilirlik için temel bir araç olarak kabul edilmesi gerektiğini savunur.

 

saint gobain

Dış kaynaklara bağımlılığı azaltan, çevre dostu şehirlerin ortaya çıkmasını sağlayacak olan genç mimarları teşvik etmenin yanı sıra, toplumu da bu konularda bilinçlendirerek; sürdürülebilir kentlerin kent sakinlerine ve doğaya sağladığı avantajları anlatmayı hedefleyen bu etkinlik; gelecek nesillerin şehir hayatını önemli ölçüde iyileştirebilir.

Uluslararası Mimarlar Birliği’nin; toplumun ve gezegenin refahını öncelendiren ve gelecek nesillere yaşanabilir şehirler bırakabilmek için genç mimarlardan beklediği ve aktif katılım sağlamalarını önerdiği maddeler ise şu şekilde:

  • Dirençli ve sürdürülebilir kentsel çevreleri şekillendirmek
  • Sosyal adaleti ve sürdürülebilir uygulamaları savunmak
  • Kentsel planlama süreçlerine katılmak
  • Mevcut yapıların yeniden kullanımını ve yeniden canlandırılmasını teşvik etmek
  • Döngüsel ekonomi ilkelerini ve sürdürülebilir inşaat uygulamalarını benimsemek

2024 Dünya Mimarlık Günü kutlamaları, katılımcı kentsel tasarımın önemini vurgulayarak, toplumları dönüştüren ve kentsel yaşam koşullarını iyileştiren gençlerin öncülüğündeki başarılı projeleri sergileyecektir. Kentler, genç beyinleri sürece dahil ederek sürdürülebilir ve dayanıklı kentsel çevreler için yenilikçi fikirlerden yararlanabilir.

Kaynaklar: