Doğadan İlham Alan Sürdürülebilir Sektörel Vizyonlar

Doğa, her mevsimde ve geçiş ekseninde alınacak dersler ve izlenecek ipuçları ile yaşamın tüm alanları için ilham kaynağıdır. Baharın gelmesiyle birlikte canlanan, yeniden doğuş, uyanış, dönüşüm üzerine sembolik öğretiler taşıyan doğa, sürdürülebilirlik ve iklim değişimi gibi konularda iş dünyası ve toplumsal yaşama dair vizyonlar barındırıyor. Sürdürülebilirliği ele almak konusunda geleneksel yolların, tekil operasyonların veya ürünler ile hizmetlerin, durağan ve parçacıl çalışmaların yeterli olmadığı malumdur. Bütünsel, değişken, esnek ve güncel işleyişlerin iş dünyasına adaptasyonu kritiktir. Çeşitli ölçek ve sektörden işletmelerin, parçası oldukları sistemlerin sürdürülebilirliğini dönüştürmek üzere çeşitli paydaşları sürece dahil etmesi, sürdürülebilir etkinin hızlanması için önem taşıyor. Gerek iş dünyasındaki gerekse toplumsal yaşamdaki yapıları ve süreçleri değiştirmek noktasında, doğa dikkat çekici ipuçları sunuyor.

Esneklik, Uyum, Denge ve Dönüşüm

Kışın donuk ve sessiz atmosferinden sonra baharın gelişiyle birlikte, doğa yeniden canlanarak değişen hava koşulları ile çevresel faktörlere hızla uyum sağlar. Bitkiler filizlenir ve köklerini derinleştirir, hayvanlar göç eder, çeşitli unsurların yaşam alanları değişir. ve her şey yeniden hayata gelir. Bu, doğanın dengede kalmak için sürekli bir dönüşüm içinde olduğunu gösterir. Sürdürülebilir bir gelecek için bu dengeli dönüşümü takip etmek, yaşamın her alanında gerekliliktir. İş dünyasında da değişen koşullara hızlı bir şekilde uyum göstermek ve çevresel etkilere karşı dirençli çözümler geliştirmek elzemdir. İklim değişikliğiyle mücadelede doğaya uyum sağlamak ve dengeli bir yaşam tarzı benimsemek önem arz eder. Yaratıcılık da bir çeşit uyum sağlama yeteneği olarak ele alınabilir. Sürekli bir yenilenme ve evrim süreci içindeki doğa, yeniliğin, durmaksızın gelişimin ve ilerlemenin önemini vurgular. Yeni teknolojilerin, iş modellerinin ve stratejilerin benimsenmesi ve uygulanması sektörel gündemde kritik rol üstlenir. 
 

Doğada olduğu gibi iş dünyasında da başarı, koşullara uyum sağlama yeteneği ile doğrudan ilişkilidir. Birçok sektörde doğaya, değişen durumlara, gelişen dünyaya ve güncel teknolojilere uyum sağlamak, bu kapsama dahildir. Sürdürülebilirlik bilincini bu denkleme dahil etmek, değişken durumlarda dayanıklılık kazandıran bir faktör haline gelir. Çünkü sürdürülebilirlik genellikle halihazırda var olana olduğu kadar değişen durumlara da uyum sağlamak ile ilgilidir.

Her ögenin birbirine bağlı olduğu bir dengeyi koruyan doğa; iş dünyası ve sektörlerde de, karar alırken ve stratejiler geliştirirken dengeli bir yaklaşım benimsemenin önemini duyurur. Kısa vadeli kararlar yerine, uzun vadeli sürdürülebilirlik ve etki gözetilmelidir. Kaynak yönetimi, enerji kullanımı gibi konuları bu çerçevede düşünmek mümkündür. 

Kaynak Yönetimi ve Dayanışma

Doğanın uyanışı, dengeli tüketim ve kaynak yönetiminin önemini vurgular. Baharın gelmesiyle birlikte, doğa yavaşça kaynakları tüketir ve sürdürülebilir bir şekilde yeniler.

Bitkiler suyu emer, toprak minerallerini kullanır, ancak aynı zamanda bu kaynakları geri verir ve doğal döngüyü sürdürür. Bu durum, iş dünyasında değer üretimi meselesini yeniden düşünmeyi gerektirir. Kaynakları verimli kullanmak, atıkları azaltmak ve doğal döngülere saygı göstermek, günümüz toplumsal yapısı için de dikkat gerektiren konulara işaret eder. Söz gelimi, plastikler ele alındığında, BM'ye göre, yılda tahmini 9 milyon ton plastik atığın okyanuslara döküldüğü göze çarpıyor. Araştırmalar, plastik atıkları okyanusa ulaşmadan önce yakalamanın okyanus maliyetlerini 7 milyar doların üzerinde azaltabileceğini gösteriyor. Gerek inşaat sektörünün gerekse bir bütün olarak toplumsal yapının, atık yönetimi, geri dönüşüm teknolojileri ve güncel pazarlara yapılan yatırımları ölçeklendirerek plastik atık değerini yeniden değerlendirmek konusunda daha iyi bir iş çıkarması gerekiyor. Atıkları bir kaynağa dönüştürmek ve toplumların atıkları algılama ve atıklarla ilişki kurma biçimlerini yeniden şekillendirmek için daha fazla projeye ihtiyaç olduğu söylenebilir. Çoğaltılabilir ve ölçeklenebilir sıfır atık modelleri oluşturmak için yenilikçi yollar bulmak ve küresel bir sorunu sürdürülebilir bir ekonomik fırsata dönüştürmek hem fayda sağlayacak hem de istihdam yaratacaktır. 
 

Dayanışma ve birlikte hareket etmek, kaynak yönetimi konusunda ilerlemeyi hızlandırabilecek bir faktördür. İlgili konuda ilerleme kaydeden çeşitli aktörlerle birlikte hareket etmek ve yerel toplulukları, devlet kurumlarını, dernekleri sürece dahil ederek, konu hakkındaki bilinci yükseltmek mümkündür. Bitkiler, tozlaşma için böceklerle iş birliği yapar, kuşlar yuva yapar ve besin arar, hayvanlar bir araya gelip sürüler oluşturur. İklim değişikliği ve sürdürülebilirlik konularında da birlikte hareket etmek; küresel düzeyde iş birliği yaparak doğanın dengesini korumak ve gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakmak, giderek büyüyen olumlu bir dalga etkisi ile sonuçlanacaktır. 

Çeşitlilik ve Kapsayıcılık

Doğada çeşitlilik genellikle daha sağlıklı ekosistemler, dayanıklılık ve gelişmiş üretkenlik anlamına gelir. Aynı şekilde şirketler de daha kapsayıcı iş modellerinin ve farklı aktörleri içeren iş birliklerinin hem ekonomik büyümeyi destekleyebileceğini hem de BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine yönelik etkiyi hızlandırabileceğini kabul ediyor. 

Doğadaki çeşitlilik, ekosistemin dayanıklılığını sağlar. Benzer şekilde, iş dünyası ve sektörlerde de çeşitlilik ve kapsayıcılık önemli bir rol üstlenir. Çeşitlilik barındıran ve bu çeşitliliği geliştirmek konusunda açık bir ekip, bireylerin doğal yeteneklerini ve becerilerini kullanabileceği, farklı bakış açılarının yeşerebileceği, yaratıcı deneyimlerin inşa edilebileceği, çok yönlü ve dayanıklı bir kültür geliştirebilmeyi sağlar. Bu kapsayıcı yaklaşım, işletmelerin statükodan uzaklaşmasını ve yeni düşünce biçimlerini benimsemesini gerektirir. Kurumsal amaç kavramını genişletir. 2019 yılında Business Roundtable tarafından yayınlanan “Bir Şirketin Amacı” (Purpose of a Corporation) isimli bildiri, tüm paydaşların çıkarlarına hizmet etmekten söz ediyor. Söz konusu bildiri, toplumun geniş unsurlarıyla kurulan güçlü bir bağın tüm paydaşlar için değer yarattığı ve bir işletmenin dayanıklılığına katkıda bulunduğu fikrine dayanıyor. Sürdürülebilirlik, bir orman gibi düşünüldüğü takdirde; yerin üstünde tek başına ayakta duruyormuş gibi görünen her bir ağacın toprak altında birbirine bağlı olan köklerinin, bağları daha güçlü ve dirençli hale getirdiğini söylemek mümkün hale geliyor.  

Doğanın uyanışı, başlı başına ilham kaynağıdır. Hepimiz doğal dünyadaki ekosistemlere, birbirlerini ve çevrelerini etkileyen, kaynaklarını paylaşan ve yaratan, birlikte evrimleşen ve uyum içerisinde gelişen doğal organizmalara aşinayız. İş dünyası için, ekosistem düşüncesini sürdürülebilirliğe uyarlamak yeni bir çerçeve ve zihniyet sağlayabilir. Baharın gelmesiyle birlikte, dengenin, yeniden doğuşun, iş birliğinin ve dönüşümün sembolü haline gelen doğanın uyanışı; dayanışma faktörünü akla getirir. İklim değişikliği ve sürdürülebilirlik gibi önemli konularda, doğadan edinilen vizyonu ve ilhamı kullanarak, çeşitli kuruluşların katılımı ve teşviki ile hareket etmek daha yaşanabilir bir geleceğe ulaşmamızı hızlandıracaktır. Dikey ve hiyerarşik bir hareket yerine yatay ve eşitlikçi bir yapılanma halinde dönüşen dünyaya uyum sağlamak, bizi ortak çıkarlar ve değerler çerçevesinde bağlayıcıdır.

Kaynak

• American Chemistry Council, Plastics, https://www.americanchemistry.com/chemistry-in-america/chemistry-in-everyday-products/plastics
• Business Roundtable, (2019), Purpose of a Corporation, https://www.businessroundtable.org/business-roundtable-redefines-the-purpose-of-a-corporation-to-promote-an-economy-that-serves-all-americans
• Mary D. (2019), What Nature Can Teach Business about Achieving Shared and Sustainable Value, https://www.linkedin.com/pulse/what-nature-can-teach-business-achieving-shared-value-mary-draves/