2025 Sürdürülebilir Yapı Barometresi: İnşaat Sektöründe Yeni Gündem – İklim Direnci, Enerji Verimliliği ve Malzeme Devrimi

Sürdürülebilir inşaat artık bir vizyon değil, küresel bir zorunluluk. Saint-Gobain tarafından 2025 yılında üçüncü kez gerçekleştirilen Sürdürülebilir Yapı Barometresi, bu dönüşümün nabzını tutuyor. 24 ülkede yapılan araştırma, sektör profesyonellerinden akademisyenlere, kurum temsilcilerinden vatandaşlara uzanan geniş bir kesimin sürdürülebilir inşaata dair farkındalıklarını, algılarını ve önceliklerini gün yüzüne çıkarıyor. Türkiye'nin de dahil olduğu bu kapsamlı araştırma, inşaat sektörünün karşı karşıya olduğu çevresel, ekonomik ve toplumsal sınamaları gözler önüne sererken; umut verici çözüm yollarına da ışık tutuyor.

Türkiye'de Sürdürülebilirlik Algısı: Farkındalık Artıyor, Ancak Eylemde Gecikiyoruz

Barometre sonuçlarına göre Türkiye'deki katılımcıların %45'i sürdürülebilir inşaat kavramına "yakından aşina" olduğunu belirtiyor. Bu oran, 2023'e kıyasla önemli bir artışı işaret etse de, küresel ortalama olan %67'nin oldukça gerisinde. Dahası, vatandaşlar düzeyinde bu oranın %33'e kadar gerilemesi, kavramın sektörel değil toplumsal anlamda da yaygınlaştırılması gerektiğine işaret ediyor.

Peki sürdürülebilir inşaat deyince ilk akla ne geliyor? Türkiye'deki sektör paydaşları için bu kavramın en güçlü çağrışımı yenilenebilir ve düşük karbonlu enerji kullanımı (%77) olurken, vatandaşlar atıkların azaltılması ve geri dönüşüm gibi daha görünür çevresel uygulamaları ön planda tutuyor. Bu farklılık, sürdürülebilirliğin çok boyutlu bir kavram olduğunu, iletişim stratejilerinin de bu çeşitliliği yansıtması gerektiğini ortaya koyuyor.

İklim Direnci: Aciliyet Hissediliyor, Fakat Hazırlık Yetersiz

İklim krizinin etkileri artık yalnızca bilimsel raporlarda değil, kentlerimizin altyapısında, konutlarımızın güvenliğinde ve yaşam maliyetlerimizde hissediliyor. Araştırmaya göre Türkiye'deki sektör profesyonellerinin %64'ü, yapıların iklim değişikliğine karşı dirençli olması gerektiğini kabul ediyor; ancak yalnızca %29'u bu kriterin projelere yansıtıldığını düşünüyor. Bu durum, iklim riskine dair yüksek farkındalık ama düşük aksiyon seviyesini gözler önüne seriyor. Oysa Avrupa Yeşil Mutabakatı, SFDR ve Taxonomy gibi düzenlemeler; inşaat sektörünü yalnızca çevresel değil, aynı zamanda finansal sürdürülebilirlik açısından da dönüşmeye zorluyor. Finans kuruluşları, düşük karbonlu ve iklim dirençli projeleri önceliklendirirken, barometre de bu dönüşüm baskısının yerel ölçekte giderek arttığını gösteriyor.

Enerji tüketimi, yapı sektörünün karbon ayak izinde en büyük paya sahip başlıklardan biri. Türkiye'de profesyonellerin %71'i enerji verimliliğini sürdürülebilirliğin en kritik bileşeni olarak görüyor. Ancak çözüm yalnızca yalıtım ya da yenilenebilir kaynaklarla sınırlı değil. Yapay zeka destekli bina yönetim sistemleri, dijital ikizler ve sensör destekli izleme sistemleri ile enerji yönetiminde yeni bir çağ başlıyor. Bu teknolojiler sayesinde binalar artık tüketici değil üretici, tepkisel değil öngörücü hale geliyor. 2025'te sürdürülebilirlik artık bir yapı standardı değil, dijital altyapı yatırımıyla desteklenen bir kültür dönüşümü haline gelmiş durumda.

Malzeme Dönüşümü: Yeni Çağın Yapı Taşları

Barometre, malzeme tercihinin sürdürülebilirlik üzerinde belirleyici bir etki yarattığını net biçimde ortaya koyuyor. Türkiye'de sektörde çalışanların %66'sı, sürdürülebilir yapı malzemelerinin projelere dahil edilmesinin zorunlu hale gelmesini destekliyor. Saman paneller, hempcrete (kenevir betonu), geri dönüştürülmüş çelik alaşımlar ve solar tuğlalar gibi yeni nesil malzemeler yalnızca çevresel değil, estetik ve fonksiyonel değerleriyle de öne çıkıyor. Bu bağlamda Saint-Gobain gibi şirketlerin AR-GE odaklı ürün geliştirme stratejileri, yalnızca sürdürülebilirliği değil, sektörün rekabetçiliğini de artırıyor.

Barometre'nin dikkat çeken yönlerinden biri de genç kuşakların beklentileri. 18-30 yaş arası katılımcılar, sürdürülebilir yapıların şeffaflık, toplumsal fayda ve ekolojik etik kriterlerine uygun olmasını talep ediyor. Bu nesil yalnızca kullanıcı değil, aynı zamanda karar alıcı pozisyonlara gelen bir kuşak. Onların talepleri, sürdürülebilirliği geçici bir trend değil, uzun soluklu bir paradigma değişimi olarak konumlandırıyor.

Sonuç: Veriye Dayalı Dönüşüm

2025 Sürdürülebilir Yapı Barometresi, yalnızca bir algı araştırması değil; sektöre yön veren stratejik bir harita. Türkiye özelinde artan farkındalık, teknolojik gelişmeler ve toplumsal baskılar, sektör paydaşlarını cesur adımlar atmaya teşvik ediyor. Saint-Gobain'in bu barometreyle sağladığı içgörüler, sürdürülebilirliği yalnızca çevreci bir tercih olmaktan çıkarıp, yeni nesil inşaatın olmazsa olmazı haline getiriyor.

Anahtar Kelimeler:

Saint-Gobain, 2025 Sürdürülebilir Yapı Barometresi, şeffaflık, toplumsal fayda, ekolojik etik, Veriye Dayalı Dönüşüm, Gen-Z, Toplumun Talepleri, Değişim Alt Kuşaktan Başlıyor, Saman paneller, hempcrete (kenevir betonu), geri dönüştürülmüş çelik alaşımlar, solar tuğlalar, AR-GE odaklı ürün geliştirme stratejileri, Enerji tüketimi, %71, Yapay zeka destekli bina yönetim sistemleri, dijital ikizler, sensör destekli izleme sistemleri, tüketici değil üretici, tepkisel değil öngörücü, dijital altyapı yatırımıyla desteklenen bir kültür dönüşümü, İklim krizi, %64, yüksek farkındalık ama düşük aksiyon, Avrupa Yeşil Mutabakatı, SFDR ve Taxonomy, finansal sürdürülebilirlik, barometre, %45, %67, %33, yenilenebilir ve düşük karbonlu enerji kullanımı(%77), atıkların azaltılması ve geri dönüşüm, sürdürülebilirliğin çok boyutlu bir kavram olduğunu, İklim Direnci, Aciliyet Hissediliyor, Fakat Hazırlık Yetersiz, Malzeme Dönüşümü, Yeni Çağın Yapı Taşları, Enerji Verimliliği, Dijitalleşme,Akıllı Yapılar Yükseliyor, Türkiye'de Sürdürülebilirlik Algısı, Farkındalık Artıyor, Ancak Eylemde Gecikiyoruz, 2025 Sürdürülebilir Yapı Barometresi, İnşaat Sektöründe Yeni Gündem, İklim Direnci, Enerji Verimliliği, Malzeme Devrimi, 24 ülkede yapılan araştırma, sektör profesyonellerinden akademisyenlere, kurum temsilcilerinden vatandaşlara

Kaynakça:

1. Saint-Gobain - 2025 Sustainable Construction Barometer - [Internal Dataset, Turkey Sheet]

2. 2025_Sustainable_Construction_Barometer_CommGuidelines.pptx

3. European Commission: Circular Economy Action Plan - https://ec.europa.eu

4. WEF - The Future of Construction 2025 - https://www.weforum.org

5. LEED v5 Summary - https://www.usgbc.org/leed-v5